Hoge Raad beslist: belastingrente voor VPB is onrechtmatig

Na een lange discussie over de hoogte van de belastingrente in de vennootschapsbelasting (hierna: Vpb) heeft de Hoge Raad het verlossende antwoord gegeven (ECLI:NL:HR:2026:59).

De belastingrente is bedoeld om de fiscus te compenseren wanneer een aanslag later wordt vastgesteld. In de praktijk liep de rente echter structureel uit de pas met de economische realiteit. De belastingrente voor de Vpb bleef op 8% staan terwijl het percentage bij overige belastingen een stuk lager lag. Dat leidde tot een stroom aan bezwaren en uiteindelijk tot een massaalbezwaarprocedure.

De Hoge Raad oordeelt dat de wetgever weliswaar beleidsruimte heeft bij het vaststellen van het percentage van de belastingrente, maar dat deze ruimte niet onbegrensd is. Zo mogen de nadelige gevolgen van een lastenverzwaring niet onevenredig zijn in verhouding tot het doel van een regeling. Dat is bij de belastingrente wel het geval geweest, zo oordeelt de Hoge Raad.

De regeling is in strijd verklaard met het evenredigheidsbeginsel doordat de nadelige gevolgen zonder rechtvaardiging bij één groep belastingplichtigen wordt neergelegd. Om deze reden wordt de regeling ook in strijd met het gelijkheidsbeginsel verklaard. De regeling is daarom onverbindend en moet buiten toepassing blijven. De Hoge Raad biedt rechtsherstel door te oordelen dat de belastingrente voor de Vpb even hoog moet zijn als voor de andere belastingsoorten: 4%.

Het arrest heeft directe impact op lopende en toekomstige Vpbaanslagen. Voor belastingplichtigen die in het verleden bezwaar hebben gemaakt tegen de hoogte van de belastingrente geldt dat, indien het bezwaarschrift is aangewezen als massaal bezwaar, de Belastingdienst binnen enkele maanden een collectieve uitspraak op bezwaar zal doen.

Voor toekomstige Vpb-aanslagen geldt ook dat er geen rechtvaardiging is voor een hoger percentage bij de Vpb dan bij de andere belastingsoorten. Ook daarvoor zal dus gelden dat een percentage gelijk als dat aan bij andere belastingsoorten genomen moet worden.

Dit arrest past in een trend waarin de rechter kritisch kijkt naar fiscale regelingen die structureel uit balans zijn geraakt. Eerder gebeurde dat al bij de box3heffing en bij toeslagen. De Hoge Raad benadrukt opnieuw dat fiscale wetgeving niet alleen uitvoerbaar moet zijn, maar ook rechtvaardig en evenwichtig.

In dit arrest trekt de Hoge Raad een duidelijke grens: belastingrente moet voor alle belastingplichtigen gelijk zijn. De uitspraak biedt ondernemers een stevig juridisch handvat en dwingt de wetgever tot herbezinning op het rentebeleid.

Heeft u vragen over wat de gevolgen van dit arrest voor uw situatie zijn? Wij kijken graag met u mee. Neem gerust contact met ons op.