Doorzoeken van uw telefoon: wat mag wel en wat mag niet?

De Hoge Raad heeft op 9 september 2025 een belangrijk arrest gewezen over het doorzoeken van smartphones door Politie en justitie (ECLI:NL:HR:2025:1247). Dit arrest is vooral relevant voor iedereen die te maken krijgt met een strafrechtelijk onderzoek waarbij telefoons, laptops of andere digitale apparaten in beslag worden genomen. Wat mag de Politie of FIOD nu eigenlijk met uw telefoon doen? En wanneer is toestemming van de rechter-commissaris (RC) nodig?

Wat speelde er?

In deze zaak was de verdachte opgepakt in een drugszaak. De Politie had zijn smartphones in beslag genomen en volledig uitgelezen. De verdediging vond dat dit te ver ging. Er was zonder toestemming van de rechter-commissaris een te grote inbreuk gemaakt op de privacy van de verdachte.

Wettelijk kader

De regels over het doorzoeken van digitale apparaten staan onder andere in artikel 125k Sv, artikel 558 Sv en artikel 126m Sv. De kern: als de Politie een apparaat in beslag neemt, mogen ze daar onderzoek aan doen. Maar als dat onderzoek zo ver gaat dat er een compleet beeld van iemands privéleven ontstaat, is er méér nodig. In die gevallen moet de rechter- commissaris vooraf toestemming geven.

Moet u meewerken aan het ontgrendelen?

Als verdachte bent u niet verplicht om uw pincode af te geven of uw telefoon te ontgrendelen. Dit volgt uit het nemo tenetur-beginsel: niemand is verplicht om aan zijn/haar eigen veroordeling mee te werken. Maar de Politie of FIOD mag wel proberen de telefoon te openen met uw vingerafdruk of via Face ID. Ook mogen ze proberen uw telefoon te “kraken” als dat technisch lukt.

Wat zegt de Hoge Raad?

De Hoge Raad is duidelijk: als de Politie of FIOD een smartphone of ander apparaat wil doorzoeken en dat onderzoek kan leiden tot een “ernstige inbreuk op de persoonlijke levenssfeer”, moet er eerst een machtiging van de rechter-commissaris zijn. En let op: die inbreuk is al snel ernstig, want op een telefoon staat tegenwoordig bijna uw hele leven.

Het maakt niet uit of de Politie alleen op zoek is naar bepaalde informatie. Zodra de Politie of FIOD toegang krijgt tot bijvoorbeeld foto’s, berichten, locatiegegevens of andere gevoelige data, is de kans groot dat er een machtiging nodig is. Alleen bij heel beperkt onderzoek (bijvoorbeeld alleen kijken wie de gebruiker is) mag het zonder RC.

Let op de machtiging!

Het belangrijkste advies is dan ook alert te zijn op de machtiging tot inzage in uw apparaten. Controleer altijd of er toestemming is van de rechter-commissaris als de Politie of FIOD uw telefoon of laptop volledig wil doorzoeken. Is die machtiging er niet, dan kan het bewijs mogelijk worden uitgesloten.

Ons advies

Wordt uw telefoon, laptop of tablet in beslag genomen? Of krijgt u te maken met een digitaal onderzoek? Wees scherp op uw rechten en de regels die gelden voor het doorzoeken van uw apparaten. Wij kijken graag met u mee en beoordelen of alles volgens de regels verloopt. Neem gerust vrijblijvend contact met ons op.