De Sanctiewet voor belastingadviseurs: verplichtingen en aandachtspunten

Sanctiewetgeving krijgt in de praktijk steeds meer betekenis voor belastingadviseurs en andere financiële dienstverleners. De Nederlandse sanctiewetgeving is vastgelegd in de Sanctiewet 1977. Deze wet vormt de nationale basis voor de uitvoering van internationale sancties die worden vastgesteld door onder meer de Verenigde Naties en de Europese Unie. Sancties kunnen verschillende vormen aannemen, zoals het bevriezen van tegoeden, het beperken van financiële dienstverlening, het opleggen van handels- en reisrestricties en het verbod om economische middelen ter beschikking te stellen aan bepaalde personen of entiteiten. Omdat de lijst van sanctieregimes regelmatig worden aangepast, is voortdurende monitoring in de praktijk van belang.

In dit artikel wordt toegelicht wat de Sanctiewet inhoudt, welke verplichtingen daaruit voortvloeien
en waar belastingadviseurs in hun dagelijkse praktijk rekening mee moeten houden.

Instellingen dienen binnen hun administratieve organisatie en interne controle (AO/IC) passende maatregelen te hebben ingericht om te waarborgen dat wordt voldaan aan de Sanctieregelgeving. Dit houdt in dat zij moeten kunnen vaststellen of hun relaties overeenkomen met personen of entiteiten die onderworpen zijn aan sancties.

Deze maatregelen zijn essentieel om tijdig te kunnen voorkomen dat financiële middelen worden bevroren of dat economische middelen of diensten direct of indirect ter beschikking worden gesteld aan partijen die onderworpen zijn aan sancties. Daarbij is het van belang dat een instelling precies weet welke relaties onder haar verantwoordelijkheid vallen in de zin van de Sanctieregelgeving. Dit begrip is namelijk ruimer dan het begrip cliënt zoals gehanteerd in de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Het omvat niet alleen de cliënt zelf, maar ook diens vertegenwoordigers, uiteindelijk belanghebbenden en in bepaalde gevallen bestuurders van aan de cliënt verbonden entiteiten. Deze brede benadering is noodzakelijk om te voorkomen dat via indirecte structuren alsnog betrokkenheid ontstaat bij personen of organisaties die onderworpen zijn aan sancties.

In de praktijk vraagt naleving van de Sanctiewet van belastingadviseurs dat zij zorgvuldig cliëntonderzoek verrichten, waarbij niet alleen de cliënt zelf maar ook de achterliggende structuur en uiteindelijk belanghebbenden in beeld worden gebracht. Daarnaast is het van belang om betrokken partijen te screenen op basis van actuele sanctielijsten van de Europese Unie en de Verenigde Naties en alert te blijven op ongebruikelijke geldstromen, met name bij internationale transacties of complexe structuren.

Sanctieregels werken bovendien ook indirect door, waardoor het niet is toegestaan om middelen of diensten ter beschikking te stellen aan gesanctioneerde personen via tussenpersonen. Wanneer zich een mogelijke hit voordoet, moet direct worden beoordeeld of dienstverlening kan worden voortgezet en of melding aan de bevoegde autoriteiten noodzakelijk is. Omdat sanctieregimes snel kunnen wijzigen, is het bovendien essentieel dat interne procedures en controles steeds actueel worden gehouden.

Sanctieregels laten zich in de praktijk niet altijd eenvoudig toepassen. Structuren kunnen complex zijn en informatie is niet altijd volledig beschikbaar. Juist in die gevallen is het van belang om niet op aannames te handelen, maar om juridisch te toetsen wat wel en niet is toegestaan. Het tijdig inwinnen van advies kan daarbij helpen om risico’s te beheersen en fouten te voorkomen.

Mocht u meer informatie willen, dan kunt u uiteraard vrijblijvend contact met ons opnemen.